а. Сяргей Сурыновіч, Парафія Божага Провіду

Некалькі думак...

Mon, 21 May 2012 08:38:20 GMT

Прыгожая ўсмешка інтрыгуе, сціплая замілоўвае, добрая суцяшае, шчаслівая зачароўвае, шчырая натхняе. Паверце, ўсмешка не пакіне нікога абыякавым. Усміхайцеся часцей!)))

Мы крыўдзімся, сварымся і злуёмся толькі на тых, каго так баімся згубіць, каго так шчыра любім...

Не многія ўбачыць увесь боль у тваіх вачах у той час, калі астатнія будуць верыць у тваю штучную ўсмешку!

Ключ, які можа адкрываць усе замкі - знаходка для злодзея, а замок, які можна адкрыць любым ключом - бесцань і тандэт...

Толькі мае справы могуць мяне зрабіць багатым, а не безліч рэчаў, якімі валодаю…

Слабодка развіталася з ксяндзом Уладзіславам Пятрайцісам

Tue, 15 May 2012 08:04:10 GMT

З 13 па 14 траўня адбывалася малітоўнае чуванне ў Слабодцы ля гроба ксяндза каноніка Уладзіслава Пятрайціса.






	гроб у Іказні (перавезены са Слабодкі)

Адышоў у вечнасць кс. канонік Уладзіслаў Пятрайціс

Thu, 10 May 2012 09:59:55 GMT

9 мая 2012 г. у 23 гадзіны адышоў у вечнасць святар Віцебскай дыяцэзіі кс. канонік Уладзіслаў Пятрайціс.

Ксёндз Пятрайціс нарадзіўся 20 студзеня 1955 г. у в. Пацэнуляй Радвілішкіскага раёна ў Літве. Вучыўся ў Духоўнай семінарыі ў Каўнасе. Святарскае пасвячэнне атрымаў 14 мая 1985 г. у Жасляі. Працу ў Беларусі распачаў у лістападзе 1985 г. у Мёрах, дзе працаваў да 2000 г.

Адзін з першых святараў, пры ім шырока і багата загучала ў святыні беларуская мова, выходзіла газета “Голас душы”, на ахвяраваньні каля касцёла быў пастаўлены адзіны ў Еўропе помнік ненароджанаму дзіцяці, зроблены скульптарамі Юрасём Аношкай, Алесем Дранцом і архітэктарам Уладзімірам Папругай. У 1998 годзе таксама на ахвяраванні вернікаў быў устаноўлена манументальная скульптура Маці Божая з Дзіцяцем Езус, скульптара Ігара Голубева. На новых парафіяльных могілках была пабудавана капліца.

З 2000 па 2008 гг. быў адміністратарам парафіі ў Слабодцы Браслаўскага раёна.

" Мая радзіма – Літва. - Распавядае кс. Пятрайціс. - У маленстве размаўляў толькі па-літоўску. Затым давялося вучыць рускую, англійскую, польскую, лацінскую мовы. Хрысціў жа мяне Гілярый Місюнас – святар, які добра ведаў беларускую. Відаць, наканавана было з цягам часу і мне парадніцца з ёю...
Упершыню пачуў беларускую гаворку на Міёршчыне, куды патрапіў служыць у 1985 годзе. Пачаў чытаць, прасіў парафіян, каб падказвалі, як правільна ўжываць той ці іншы выраз, каб папраўлялі маё вымаўленне. Так адным з першых маладых ксяндзоў на Віцебшчыне і адважыўся служыць па-беларуску. Зараз служу ў Браслаўскім раёне, што таксама па-свойму сімвалічна ў маёй святарскай працы. Яшчэ да вайны ў Друі ксяндзы-марыяне рупіліся пра беларушчыну ў духоўным жыцці і навучанні дзяцей. У нашым іказненскім касцёле Літургія Слова гучыць абавязкова на беларускай мове. А я, размаўляючы ці пішучы, у думках ужо не перакладаю, як раней, з літоўскай, бо ў такія моманты думаю таксама па-беларуску. Нават вершы сілюся складаць – для сябе, сяброў".

Каталіцкая пісьменніца Ірына Жарнасек добра ведала ксяндза Уладзіслава Пятрайціса. Разам з ім выдавала рэлігійную газету “Голас душы”.

Пра смерць святара спадарыня Ірына даведалася ад карэспандэнта “Вестак” і ў гутарцы не магла стрымаць слёзаў.

“Калісьці я прачытала артыкул у часопісе “Бярозка” артыкул пра Мёры. Пісалі, што ксёндз моліцца-па-беларуску. Тады гэта была навіна. Я хацела да яго паехаць, збіралася.

Але ксёндз Уладзіслаў прыехаў сам у Полацк. Было асвячэнне крыжа, які ўсталявалі на месцы расстрэлу ахвяраў сталінізму ў Бельчыцах. 90-я гады, гэта было ўсё свабодна, ішлі вялікай калонай: праваслаўныя, грэка-католікі, рыма-католікі. У Полацку яшчэ не было каталіцкага святара, і запрасілі ксяндза Уладзіслава. Ён маліўся простымі словамі, простымі малітвамі. Я ўпершыню чула малітву па-беларуску. Тэксты ўжо ведала, бо былі пераклады Чарняўскага, а чула ўпершыню.

Пасля я падышла да яго, мы пазнаёміліся. Я тады працавала ў гарадской газеце Наваполацка. Ксёндз Уладзіслаў жартам сказаў: можа варта рабіць газету. Мы выдалі з ім, па-мойму, шэсць нумароў, газета называлася “Голас душы”. У кожны нумар ён пісаў свой артыкул, падпісваўся як рэдактар, асноўную працу рабіла я. Гэта быў мой першы крок у каталіцкай прэсе. Ён зрабіў магчымым гэты крок.

Спачатку ксёндз Уладзіслаў мог маліцца па-беларуску па паперы, але не размаўляў па-беларуску. Размаўляў па-руску. Калі мы рабілі газету, на першай ці на другой сустрэчы я жартам кажу: калі не вывучыце беларускую мову, я не буду з Вамі супрацоўнічаць. Ён усё казаў: у мяне няма практыкі, няма каму навучыць – так апраўдваўся. Але вельмі хутка вывучыў беларускую мову, валодаў ёй цудоўна. Потым, калі мы перасталі супрацоўнічаць, сустракаліся зрэдку, ён мне заўсёды, амаль пры кожнай сустрэчы казаў: я Вам удзячны за тое, што вывучыў беларускую мову.

Чалавек ён быў добры, толькі надарваны, паранены. Ксёндз Уладзіслаў расказваў мне, чаму ён апынуўся ў Беларусі. У Каўнасе хлопец (не магу ўспомніць прозвішча) зрабіў самаспаленне, пратэстуючы супраць савецкай улады [Ромас Каланта, спаліў сябе 14.05.1972 з воклічам “Свабоду Літве!”– Рэд.]. Ксёндз Уладзіслаў напісаў верш на ягоную смерць – і пачаліся ў яго непрыемнасці, ён вымушаны быў з Літвы з’ехаць. Я адчувала гэтую надломленасць.

Памятаю, ксёндз Уладзіслаў расказваў пра помнік ненароджанаму дзіцяці ў Мёрах. З радасцю расказваў, як адзін раз ён ішоў у касцёл і ўбачыў каля гэтага помніка кветкі. Людзі, вядома, баяцца прызнацца ў такіх грахах, выказаць свой боль. Хтосьці паклаў кветкі на сімвалічную магілу свайго дзіцяці.

Памятаю, як я падаравала ксяндзу Уладзіславу бел-чырвона-белы сцяг. Пашыла сама рукамі, тады не было дзе набыць. Ксёндз Уладзіслаў павесіў сцяг ў алтары, нейкі час ён там вісеў, потым, праўда, прыбраў. Яму было балюча за нашую Бацькаўшчыну, перажываў за тое, за што мы перажываем. Казаў: які прыгожы сцяг у нас, колеры Хрыста!

…Сёння раніцай успамінала ксяндза Уладзіслава. Быў такі выпадак. Неяк у мяне быў сумны настрой, не памятаю з якой прычыны. А ён мне кажа: “Я Вам хачу сказаць добрую вестку. Бог Вас любіць!”

У 2001 г. біскуп Віцебскі Уладзіслаў Блін менаваў кс. Пятрайціса канонікам Віцебскай катэдры.

З 2008 г. па дзень смерці быў адміністратарам парафіі ў Іказні Браслаўскага раёна.

Памятаем, удзячныя, молімся...

Святкаванне 100-годдзя парафіяльнага касцёла Божага Провіду ў Слабодцы.

Біблія, што зачыніла стагоддзе…

Sat, 07 Apr 2012 16:57:16 GMT

Айцец Уладзіслаў Чарняўскі нарадзіўся 14 студзеня 1916 г. у засценку Амбружын каля Гальшанаў Гарадзенскай губерні. Паходзіць з беларускай сялянскай каталіцкай сям’і. Скончыў 4 класы ў Вішнеўскай школе, вучыўся ў Крэўскай гімназіі. У 1931—1933 гг. навучаўся ў настаўніцкай гімназіі ў Барунах Ашмянскага павету.

У 1934 г. пад уплывам свайго дзядзькі ксяндза Францішка Чарняўскага паступіў у гімназію ў Друі пры кляштары айцоў-марыянаў. Пасля сканчэння гімназіі паступіў у навіцыят марыянаў. У пэрыяд савецкай акупацыі, а потым пад час нямецкай акупацыі ён вучыўся ў Віленскай духоўнай семінарыі, якую скончыў у 1945 г.

У кастрычніку 1944 г. з рук біскупа Мечыслава Райніса прыняў святарскія свядчанні. Першую службу рукапакладзены святар адслужыў у Крэве з ужываннем беларускай мовы. Пасля вярнуўся ў Вільню і пэўны час працаваў у касцёле Святога Ігната. Затым служыў у Укмэрге, Гегужыне, Ернішках, Варэне, Эйшышках, пасля чаго перавёўся ў Беларусь. Напачатку служыў у Войстане на Смаргоншчыне, а з 1954 г. распачаў служэнне ў Вішнеўскім касцёле Валожынскага раёну. Нейкім Божым промыслам яму ўдалося амаль у адзіночку супрацьстаяць атэізму, даносіць заблудным душам духоўную праўду. Яго місіянерства не абмяжоўвалася багаслоўем. Айцец Чарняўскі на кожнай пропаведзі ўзгадваў, што мова наша не толькі матчына, але і дадзеная Богам. З айцом Уладзіславам стараліся падтрымліваць сувязь замежныя прыхільнікі беларускай культуры. Неаднойчы ў сціплы, пафарбаваны ў карычневы колер дом Чарняўскага наведваўся Уладзімір Караткевіч. Славуты пісьменнік нават прызнаўся, што адзін з персанажаў аповесці «Чорны замак Альшанскі» спісаны з вішнеўскага ксяндза.

У 1966 г. айцец Уладзіслаў Чарняўскі атрымаў ліст ад папы Паўла VI, у якім прапаноўвалася абняць пасаду адміністратара для ўсіх каталікоў Беларусі, аде ж на гэта не пагадзілася савецкае кіраўніцтва. У 1967 г. ён наведаў Ватыкан, дзе сустракаўся з Паўлам VI. Ён даручыў айцу Уладзіславу заняцца перакладам Бібліі на беларускую мову. Рымскі Папа рабіў захады перад савецкай амбасадай у Рыме пра прызначэнне У. Чарняўскага біскупам у Беларусі, але савецкія ўлады ізноў не выказалі згоды.

Пераклад Бібліі айцец Уладзіслаў Чарняўскі пачаў у 1968 г. па даручэнні ватыканскай Кангрэгацыі Божага культу. Яшчэ за савецкім часам святар паспеў перакласці ўсе кнігі Святога Пісьма[1].

У сваім перакладзе ён выкарыстоўваў тэксты лацінскай Вульгаты[2], рускага Сінадальнага Перакладу[3], польскіх Бібліі Якуба Вуйка[4] і Бібліі Тысячагоддзя[5].

У арыгінальным тэксце перакладу — аркушах, набраных на друкаванай машынцы, можна прасачыць назвы паасобных тэматычных раздзелаў, якія перакладчык падае згодна з польскай Бібліяй Тысячагоддзя. Паасобныя кавалкі практычна цалкам захоўваюць паслядоўнасць словаў, стылістыку і канструкцыю польскага тэкста. Згодна з лацінскай традыцыяй перакладчык здзяйсняў транскрыпцыю біблейскіх імён уласных, а таксама геаграфічных назваў. Застаецца вялікае пытанне наконт крыніцы перакладу айца Чарняўскага, хоць найбольш верагодна тае, што асноўны корпус Святога Пісання здзейснены на аснове польскай Бібліі Тысячагоддзя.

Касцёл, адроджаны пасля камуністаў, не праявіў цікавасці да працы перакладчыка. Да гэтага часу яго пераклад заставаўся без увагі і адпаведнай адзнакі.

У другой палове 1990-х гг. група маладых вернікаў пачала працу над выданнем перакладу Бібліі, зробленага айцом Уладзіславам Чарняўскім, які ён перадаў (з 1995 па 1998 гг.) Антону Бокуну (на той час маладому каталіцкаму філосафу, зараз пратэстанцкаму пастару). На працягу пяці годоў Антонам Бокунам была зроблена вялікая праца па набору і рэдагаванню тэкста. Гэтая праца мела вынікам выданне Кнігі Роду ў 1997 г., Новага Запавету — у 1999 г. і Пяцікніжжа — у 2002 г.

З 2001 г. Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь працуе над перакладам, які па даручэнню Ватыкана зрабіў айцец У. Чарняўскі. Напрыканцы 2001 г. перакладчык перадаў арганізацыі аўтарскія правы. У 2002 г. Таварыства ў прыняло рашэнне выдаць Біблію ў перакладзе Чарняўскага, і ў 2003 г. выйшла новае выданне перакладу Новага Запавету. Яго нешматлікі наклад ужо поўнасцю разышоўся.

Атрымліваецца, што над выданнем поўнай Бібліі ў перакладзе айца Уладзіслава Чарняўскага Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь працавала практычна дзесяць гадоў. Таварыства падключыла да працы над ім лаціністаў Жану Некрашэвіч-Кароткую і Таццяну Федасееву, якія зверылі пераклад Чарняўскага на адпаведнасць лацінскаму тэксту. У падрыхтаванай для выдання Бібліі тэкст прыведзены да адпаведнасці з лацінскай Новай Вульгатай. Дапамогу Біблейскаму таварыству ў перакладзе аказваў таксама прафесар Оксфордскага універсітэта Дж. Элволд, чыталі і выказвалі заўвагі да перакладу прадстаўнікі евангельскай і каталіцкай Цэркваў.

У новае выданне Бібліі ўключаныя гэтак званыя другакананічныя кнігі (1-я і 2-я Макавейская, Мудрасці Сіраха, Тобія, Юдзіфі, Варуха). Таксама ў выданні прысутнічаюць «паралельныя месцы» — спасылкі на фрагменты біблійнага тэксту з падобным зместам. Ёсць некалькі каляровых картаў. Варта звярнуць увагу, што другакананічныя кнігі, Кніга Псальмаў і Кніга Ісаі трапілі пад меншую ўвагу рэдактараў, найбольш адпавядаюць арыгінальнаму перакладу аўтара.

Пад значную рэдакцыю трапілі і аўтарскія дыялектызмы. Уладзіслаў Чарняўскі карыстаўся жывою моваю Гарадзеншчыны, напэўна, значны ўплыў аказала і Валожыншчына, дзе рабіўся пераклад і дзе айцец Уладзіслаў пражыў значную частку свайго жыцця. У перакладзе аўтар падае варыянты словаў у дужках, яле яны, нажаль, не былі выкарыстаныя рэдактарамі (аўтар падае ў некаторых выпадках некалькі словаў на выбар), рэдактары не заўсёды абіралі аўтарскую адметную лексіку, што пазбаўляе пераклад індывідуальнасці і аўтарскага каларыту. Нажаль выніковы тэкст значна адрозніваецца ад аўтарскага, а выбар лексікі часта не супадае з арыгіналам.

Прывядзём некалькі прыкладаў:

Рукапісы Чарняўскага:

ЦЫТАТА

І зрабіў Бог умацаванне (акругу) і раздзяліў воды, каторыя былі над умацаваннем (акругай) ад тых, каторыя былі пад умацаваннем (акругай). І сталася гэтак. І назваў Бог умацаванне (акругу), (сталяванне, цвярдзіня) — небам. І мінуў вечар і раніца, — другі дзень. Сказаў зноў Бог: «Хай сабяруцца воды, каторыя пад небам у адно месца і хай паявіцца сухмень (суша)». І гэтак сталася. (Роду 1:7-9).

Біблія пад рэдакцыяй:

І зрабіў Бог цвярдыню, і аддзяліў воды, якія былі пад цвярдыняй, ад тых, якія былі над цвярдыняй. І сталася гэтак. І назваў Бог цвярдыню небам. І мінуў вечар, і мінула раніца – дзень другі. Сказаў зноў Бог: « Хай збяруцца воды, якія пад небам, у адно месца, і хай з’явіцца сухмень». І сталася гэтак. (Роду 1:7-9).

І пачала марматаць (шэмраць, наракаць) у пустынi ўся супольнасьць сыноў Ізраэля на Майсея i на Аарона. Сыны Ізраэля казалi iм: «Лепш мы паўмiралi б з рукi Госпада ў зямлi Эгiпецкай, калi сядзелi пры катлах зь мясам, калi мы елi хлеб удосталь (да сыта). Пашто выводзiў нас у гэту пустыню, каб вынiшчыць голадам усю супольнасьць?» Сказаў Госпад Майсею: «Вось жа сашлю Я вам хлеб зь неба ў вiдзе дажджу; хай народ выходзiць i сабiрае кожны дзень паводле патрэбы дзённай. Гэтак хачу iх выпрабаваць, цi будуць паступаць па Маiм закону, цi не.» (Выхаду 16:2-4).

Біблія пад рэдакцыяй:

І пачала наракаць у пустыні ўся супольнасць сыноў Ізраэля на Майсея і на Аарона, і сыны Ізраэля сказалі ім: «Лепш бы мы паўміралі ад рукі Госпада ў зямлі Егіпецкай, калі сядзелі пры гаршках з мясам і калі мы елі хлеб уволю. Навошта ты вывеў нас у гэтую пустыню, каб вынішчыць голадам усю супольнасць?» І сказаў Госпад Майсею: «Вось, Я спашлю вам хлеб з неба ў выглядзе дажджу; хай народ выходзіць і збірае тое, чаго на кожны дзень дастаткова, каб Я іх выпрабаваў, ці будуць яны хадзіць паводле Майго запавету, ці не.» (Выхаду 16:2-4).

Памятай, каб дзень суботы (шабат) сьвяткаваў. Не квапся (пажадай) на дом блiжняга свайго. Не хацi жонкi блiжняга свайго, анi слугi, анi служанкi, анi вала, анi асла, анi нiчога, што да яго належыць. (Выхаду 20:8;17).

Біблія пад рэдакцыяй:

Памятай, што дзень суботы ты святкуеш. Не будзь прагны да жонкі блізкага свайго. Не зажадай дома яго, ані паслугача, ані паслугачкі, ані вала, ані асла, і нічога, што ёсць у яго. (Выхаду 20:8;17).

Вы пазнаіцё сягоньня, чаго не знаюць вашыя дзеці, каторыя ня відзелі караньня Госпада Бога вашага, вялікіх падзей ягоных і дужай рукі і выцягнутага пляча, знакаў даконаў, якіх даканаў Ён ў Эгіпце каралю фараону і ўсёй зямлі ягонай, усяму войску Эгіпецкаму, коням і рыдванам; як пакрылі (нахлынулі на іх) іх воды Чырвонага мора, калі гналіся за вамі. Зьнішчыў іх Госпад, што трывае да сягоньняшняга дня. (Паўторанага Права 11:2-4).

Біблія пад рэдакцыяй:

І вы даведаецеся сёння пра тое, чаго не ведаюць дзеці вашыя, якія не бачылі навукі Госпада, Бога вашага, вялікіх учыненняў Яго, і дужай рукі, і ўзнятага пляча, знакаў і справаў Яго, якія ўчыніў Ён у Егіпце перад фараонам і ўсёй зямлёй яго, і усім войскам егіпецкім, конямі і калясніцамі; якім чынам накрылі іх воды Чырвонага мора, калі гналіся яны за вамі, і знішчыў іх Госпад аж да сённяшняга дня. (Паўторанага Закону 11:2-4).

КАНЕЦ ЦЫТАТЫ

Таксама розныя варыянты аўтар падае адносна біблейскіх імён уласных і геаграфічных назваў, якія таксама трапілі пад рэдактарскае вока. Параўноваючы з рускім Сінадальным перакладам Старога Запавету, можна знайсці некаторыя падабенствы з тэкстам рэдактараў.

Прывядзём некалькі прыкладаў:

Рукапісы Чарняўскага:

ЦЫТАТА

Во сыны Сэіра, Хорыты — жыхары зямлі: Лётан і Собале (Нобаль), Сэбэон (Сібэон), Ана, і Дысон (Дышон), Эсэр і Дысан (Дышан). Гэта князі, плямён Хрыстыты, сыны Сэіра ў зямлі Эдом. Сынамі Лётана былі: Горы (Хоры) і Гэман, сястра ж Лётана — Цімна. Во сыны Сабаля (Побаля): Альван, Манахат, Эбаль, Шэфо і Онам. (Роду 36:20-23).

Біблія пад рэдакцыяй:

Вось сыны Сэіра, Харэя, жыхары зямлі: Лотан і Сабал, і Цыбэон, і Ана, і Дышон, і Эцэр, і Дышан. Гэта князі [з роду] Харэя, сына Сэіра, у зямлі Эдом. Сынамі Лотана былі: Горы і Гемам, а сястра Латана – Тамна. А гэта сыны Сабала: Алван, і Манагат, і Эбал, Сэфо і Анам. (Роду 36:20-23).

Сінадальны пераклад[6]:

Сии сыновья Сеира Хорреянина, жившие в земле той: Лотан, Шовал, Цивеон, Ана, Дишон, Эцер и Дишан. Сии старейшины Хорреев, сынов Сеира, в земле Едома. Сыновья Лотана были: Хори и Геман; а сестра у Лотана: Фамна. Сии сыновья Шовала: Алван, Манахаф, Эвал, Шефо и Онам. (Бытие 36:20-23).

КАНЕЦ ЦЫТАТЫ

Разважаючы над імёнамі ўласнымі і геаграфічнымі назвамі, якія ўжываюць рэдактары ў тэксце выдадзенай Бібліі паўстаюць пэўныя пытанні.

Прывядзём некалькі прыкладаў:

Рукапісы Чарняўскага:

Калі затым нарадзіўся Езус у Бэтлеем у Юдэі, у час (у дні) караля Гэрада, якраз прыбылі магі з Усходу ў Ерузалім (Мацвей 2:1).

Біблія пад рэдакцыяй[7]:

Калі ж нарадзіўся Ісус у Бэтлехэме Юдэйскім, у дні цара Ірада, вось прыбылі магі з Усходу ў Ерузалім (Мацвей 2:1).

Параўноўваючы з рукапісамі Чарняўскага мы заўважаем значныя адрозненні, якія датычаць у першую чаргу імён уласных і геаграфічных назваў.

Ісус — бяручы пад увагу лацінскі тэкст Новай Вульгаты і перадачай імён уласных і геаграфічных назваў з лацінскай мовы (узятай за прыярытэт рэдактарамі), дзе Ісус варта было б перадаваць як Езус, стае зразумелым, што рэдактары ўлічвалі напісанне ў беларускай мове даўно запазычаных словаў і гістарызмаў. Можна спрачацца аб месцы імя Езус у беларускай мове, але тым ня менш Ісус з’яўляецца нормай літаратурнай мовы і шырока выкарыстоўваецца ў гутарковай мове. Незразумелым з’яўляецца перадача іншых назваў рэдактарамі.

Бэтлехэм — паходзіць з арамейскай мовы, дзе ‏בֵּית (bēth) перакладаецца як «дом», םחֶלָ (lechem) як «хлеб». Вядомы нам Віфліем, ці Бэтлеем з арамейскай мовы азначае «дом хлеба». Ужыванне ў перакладзе Уладзіслава Чарняўскага слова, прыбліжанага да гучання ў арыгінале мае месца толькі ў тым выпадку, калі б не было трывалага засвойвання беларускай мовай Бэтлеему (адсюль Батлейка) і Віфліему згодна са слоўнікавымі нормамі. Можна доўга спрачацца наконт Бэтлеему і Віфлеему, але ўжыты Бэтлехэм цалкам новае слова і яго месца на старонках выдання новай Бібліі без выясненняў і абгрунтавання незразумелае.

Ірад — грэцкае імя Ἡρῴδης, ου, ὁ утворанае ад ἥρως (правадыр, кіраўнік) і εἶδος (выгляд, знешнасць, выява, аблічча, твар). У лацінскім варыянце Новай Вульгаты мы сустракаем імя Herodus, якое запазычана з грэцкай мовы з захаваннем густога прыдыхання (spiritus asper), якое перадаецца праз h. Улічваючы тэндэнцыю перакладчыкаў перадаваць імёны ўласныя і геаграфічныя назвы згодна з лацінскім гучаннем (Новая Вульгата), становіцца незразумелым, чаму ў дадзеным выпадку рэдактары выкарыстоўваюць форму Ірад, а не напрыклад гістарызм Гэрад.

Ерузалім — практычна даслоўная транскрыпцыя з лацінскай мовы, хоць у Новай Вульгаце мы сустракаем Hierosolymа — Геразаліма. םִיְרוּשָׁלַ (Yerušalaim) бліжэй да арыгіналу гучыць як Ерушалаім (Ерушалайм). Чаму рэдактары не прыбеглі да транскрыпцыі з арыгінальнай мовы гэтага слова як у выпадку з Бэтлехэм пытанне застаецца адкрытым.

Пытанне застаецца і наконт мэтазгоднасці ўстаўкі рэдактарамі дапаўненняў (у квадратных дужках) згодна з г.зв. «тэкстам большасці». Бізантыйскі тып тэксту («тэкстам большасці», альбо эклезіятычны тэкст) - гэта змяшаны тэкст, які імаверна паўстаў у выніку выпраўленняў рэдактара ці групы рэдактараў у IV ст. і быў затым прывезены ў Канстантынопаль, адкуль распаўсюдзіўся па ўсёй Бізантыйскай імперыі, з’яўляецца паўнейшым выпраўленым варыянтам тэксту часоў Апосталаў. Гэты тэкст выкарыстоўваўся ў перакладзе рускай Сінадальнай Бібліі, але выклікае заўсёды дыскусію ў біблістаў. Яго прысутнасць у перакладзе Чарняўскага не мае месца і сэнсу, калі толькі не апраўдаць яго наяўнасць жаданнем наблізіць тэкст да рускага Сінадальнага перакладу.

Прывядзём некалькі прыкладаў:

Біблія пад рэдакцыяй:

І не спазнаваў Яе, аж пакуль Яна нарадзіла Сына [Свайго Першароднага], і назваў імя яго Ісус (Мацвей 1:25).

Новая Вульгата[8]:

Et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen eius Iesum.

Біблія пад рэдакцыяй:

І не ўводзь нас у спакусу, але збаў нас ад злога. [Бо Тваё ёсць Валадарства, і сіла, і слава ў векі векаў] (Мацвей 6:13).

Новая Вульгата:

Et ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a Malo.

Біблія пад рэдакцыяй:

«Гэты народ [набліжаецца да Мяне вуснамі сваімі і] шануе Мяне языком,але сэрца іх далёка ад Мяне; (Мацвей 15:8)

Новая Вульгата:

«Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me;

Біблія пад рэдакцыяй:

Так будуць апошнія першымі, а першыя апошнімі [,бо многа пакліканых, але мала абраных] (Мацвей 20:16)

Новая Вульгата:

Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi

Біблія пад рэдакцыяй:

Але Ісус, адказваючы, сказаў ёй: «Не ведаеце, чаго просіце. Ці можаце піць келіх, які Я піць буду [, ці хрысціцца хростам, якім Я хрышчуся]?» Яны кажуць Яму: «Можам». (Мацвей 20:22)

Новая Вульгата:

Respondens autem Iesus dixit: «Nescitis quid petatis. Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum?» Dicunt ei: «Possumus».

Такім чынам, усе пададзеныя прыклады не адпавядацюць ні тэксту рукапісаў Чарняўскага, ні Новай Вульгаце, з якой нібы гэты тэкст звераны.

Пераклад айца Чарняўскага ў яго рукапісным арыгінале — намнога больш просты і прыбліжаны да сучаснай гутарковай мовы. Шкада, што ён выдадзены з такімі значнымі рэдактарскімі ўмяшальніцтвамі і папраўкамі, што знішчае цалкам арыгінальны і самабытны тэкст аўтара. Можна шмат спрачацца, што да адпаведнасці арыгіналу, ставіць пад пытанне польскі і рускія пераклады, якім таксама карыстаўся Чарняўскі і іх месца і ўплыў у канчатковай працы, але тым ня менш першапачатковыя тэксты перакладу айца Чарняўскага (лісты машынапісу) застаюцца найбольш зразумелымі і блізкімі да сучаснай беларускай мовы. Шкада, што тэкст аўтара з яго дыялектызмамі і пошукамі біблійнай лексікі апушчаны і зменены.

Хацелася б, каб выдадзеная ў 2012 г. поўная Біблія айца Уладзіслава Чарняўскага стала своеасаблівай кропкай у лексічных, тэрміналагічных, стылістычных пошуках ХХ ст., моўных традыцыях (лацінскіх і грэцкіх супрацьстаяннях), арфаграфіі, правапісу і г.д., вынікі якіх толькі парадзілі большыя спрэчкі і не сталі нарматыўнымі для беларусаў усіх канфесій. Гэта азначаць, што нейкі перыяд у беларускай біблістыцы завяршыўся, што ўтвораны поўны, хоць і з хібамі фундамент для далейшай працы, даць магчымасць поўнага аналізу і пошукаў згоды і кампрамісу будучым перакладчыкам з навуковым падыходам, якія будуць працаваць з арыгінальнымі мовамі Бібліі, абапірацца на сучасныя дасягненні і даследаванні ў галіне біблістыкі.

Вельмі хацелася б, каб пераклад Чарняўскага быў выдадзены, як помнік чалавеку, яго ахвярнай працы на ніве беларушчыны і ўзбагачэння духоўнасці нацыі з меншымі зменамі рэдактараў, з асаблівасцямі мовы айца Уладзіслава, — гэтага не сталася.

Выкананая вялікая і складаная праца рэдактараў (пры ўсёй павазе да аўтарытэтаў і іх ахвярнай працы над тэкстам Бібліі) пазбаўляе Біблію Чарняўскага аўтарскага духу і натхнення. Застаецца пажадаць, каб гэтае выданне ў пэўным сэнсе зачыніла ХХ ст. беларускай біблістыкі, як час пошукаў, спрэчак, перакладаў з перакладаў і расчыніла новыя далягляды, надала мэты і кірункі новым працам, выкананым згодна з нормамі і патрабаваннямі сучаснай біблістыкі і з арыгінальных тэкстаў, на якіх была напісана Біблія. Так хочацца сказаць, што выданне поўнай Бібліі айца Уладзіслава Чарняўскага — гэта падзея, гэта Біблія, якая зачыніла стагоддзе, каб яго расчыніць новым аўтарытэтным перакладам.

[1] «Кожны народ павінен маліцца ў сваёй мове» (Інтэрвію з пробашчам Вішнеўскага касьцёла айцом Уладзіславам Чарняўскім) // Хрысьціянская думка. 1993, № 3; 2. Успаміны Ў.Чарняўскага / Памяць: Валожынскі раён. - Менск, 1996.

[2] Пераклад Бібліі на лацінскую мову святым Геранімам у 345—420 гг. Пераклад, які заваяваў Еўропу, з’яўляецца аўтарытэтным у Каталіцкай Царкве.

[3] Пераклад кніг Святога Пісання на рускую мову, здзейснены на працягу XIX ст. і падцверджаны Сінодам; першы і адзіны рускі пераклад, апрабаваны і дазволены Праваслаўнай Царквой.

[4] Пераклад выкананы на польскую мову езуітам Якубам Вуйкам у ХVI ст. Пераклад быў здзейснены на аснове Вульгаты святога Гераніма, заставаўся аўтарытэтным да з’яўлення новага перакладу Бібліі тысячагоддзя ў 1965 г.

[5] Біблія тысячагоддзя — польскі пераклад Бібліі з арыгінальных моў, ініцыяваны тунецкім бенедыктынскім абацтвам з Кракава, выдадзены ў 1965 г. Гэта быў першы пераклад усёй Бібліі на польскую мову за апошнія 350 гадоў. Біблія тысячагоддзя мае пяць асноўных версій. Першае выданне крытыкавалі за непаслядоўнасць і памылкі ў перакладзе. У 1971 г. было зробленае другое выданне, у якім большасць памылак былі выпраўленыя. У перыяд паміж 1980 і 1999 гг. была ізноў перавыдадзена ў новых рэдакцыях.

[6] Тут і далей: Библия. Книги Священного Писания Ветхого и Нового Завета. Брюссель: «Жизнь с Богом», 1973. 2357 с.

[7] Тут і далей: Біблія. Кнігі Святога Пісання Старога і Новага Запаветаў. Мінск: Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь. 2012. 1120 с.

[8] Тут і далей: Nova Vulgata // http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_index_lt.html.

Берэшыт, альбо што тоіць габрэйская мова….

Fri, 23 Mar 2012 23:03:02 GMT

Трымаючы ў руках упершыню тэкст на габрэйскай мове ў чалавека, напэўна, узнікне пытанне: як жа тут справіцца, як здолець звязаць усе гэтыя рыскі, кропачкі, завітушкі ў адно цэлае? Калі пачаць вывучаць габрэйскія літары, то таксама ўзнікае шмат цяжкасцяў – як звязаць усе зычныя літары, якая ўзаемасувязь у самім слове і паміж словамі ў сказе ды ўвогуле ў тэксце? Вялізнае праблема паўстае і тады, калі чалавек, які звыкся з прынятымі нормамі і ўзаемасувязямі ў сваёй роднай мове, абумоўленымі і прынятымі правіламі, пачынае разумець, што габрэйская мова з’яўляецца адрознай і ў сэнсе агульнапрынятых нормаў узаемадамоўленасці адносна значэння канкрэтнага слова, ці проста кажучы мовай неканвенцыйнай.

Як гэта разумець? Нам усім вядомыя існуючыя ўзаемасувязі паміж словамі. Напрыклад, "аднакарэнныя словы". У габрэйскай мове таксама ёсць карані і аднакарэнныя словы, але тут існуе не толькі сувязь паміж аднакарэннымі словамі, але і сувязь паміж самімі каранямі розных тыпаў. Першы тып сувязі завецца "2-х зычная ячэйка". Корань у нашым разуменні складаецца з трох зычных, але аказваецца, што акрамя 3-х зычных каранёў існуе сувязь 2-х зычных ячэек, так што ў габрэйскай мове існуе шмат узаемазвязаных каранёў, якія ўсе растуць з адной ячэйкі. Акрамя гэтага тыпу ўзаемасувязяў паміж словамі існуюць яшчэ іншыя, напрыклад, існуе 3-х зычны корань з заменай літар, з’ява, калі адно слова атрымліваецца з іншага перастановай літар, яшчэ адзін тып сувязі, калі літара ў слове замяняецца на літару з таго ж "вымаўленчага шэрагу" (у габрэйскай мове 5 шэрагаў). Нарэшце, яшчэ адзін тып сувязі - гематрыя, калі лікавае значэнне слова супадае з лікавым значэннем іншага слова. (Усе літары ў габрэйскай мове маюць лікавыя значэнні, і лікавае значэнне слова роўна суме лікавых значэнняў яго літар).

Сучасная лінгвістыка прызнае за легітымныя сувязі тыпу 2-х зычных ячэек, а адносна нядаўна яна прызнала законнымі таксама сувязі тыпу цыклічнай замены, і таксама яна прызнае наяўнасць сувязі праз замены ўсярэдзіне груп зычных. Лікавыя ж значэнні літар ці складанне з адных і тых жа літар яна не прызнае за легітымны тып сувязяў. (Адзначым, што не так даўно лінгвістыка не прызнавала нават 2-х зычных ячэек).

Такім чынам, з пункту гледжання ўсіх гэтых сувязяў атрымліваецца, што ўсе словы ў іўрыце злучаны ў нейкую вельмі складаную сетку. Так што слова злучана не толькі са сваім коранем, але і са мноствам іншых слоў. Атрымліваецца нейкая прастора сувязяў і, калі мы будзем адвольна змяняць значэнні слоў у іўрыце, то ўся сетка сувязяў разбурыцца.

Сучасная лінгвістыка зайшла ў некаторы тупік у пытаннях гісторыі паходжання габрэйскай мовы. Чым была прасемітская мова, і як паўсталі габрэйскія карані?

Ёсць дзве тэорыі, кожная з якіх з'яўляецца вельмі абгрунтаванай на ўзроўні лінгвістыкі. Адна тэорыя кажа так: спачатку былі 2-х зычныя ячэйкі з няпэўным ("агульным") значэннем, а потым да іх далучылася трэцяя ("якая канкрэтызуе") зычная, так што з'явіўся больш вызначаны корань.

Іншая тэорыя кажа інакш: спачатку былі невыразна вызначаныя групы зычных, у якіх парадак мог змяняцца ў гутарковай мове, а потым кожная з групаў набыла больш зафіксаванае значэнне. (Наогул, у семіцкіх мовах зычныя могуць змяняцца месцамі (метатэза); ёсць маса прыкладаў слоў у габрэйскай мове, калі ад перастаноўкі атрымліваюцца роднасныя словы). Напрыклад, літары Айн, 3айн і Рэйш - азначалі "дапамагаць, спрыяць", а потым адна з груп прыняла значэнне "цягліца" (зроа), а іншая "дапамога" (эзер). Гэта тэорыя таксама з'яўляецца вельмі абгрунтаванай з лінгвістычнага пункта гледжання.

Гэтыя абедзве тэорыі з'яўляюцца цалкам абгрунтаванымі (абедзве тэорыі адна адной не супярэчаць: адна сувязь працуе і іншая сувязь таксама не адстае па вартасці ад першай. Супярэчнасць узнікае тады, калі мы спрабуем падумаць, з якой жа з дзвюх тэорый паўстала габрэйская мова? Не можа ж быць, што яна паўстала адначасова з абедзвюх…

Але пяройдзем да самага цікавага, дзеля чаго і патрэбен быў гэты ўступ.

Першае слова ў Бібліі гучыць як - "Бэрэшыт". На габрэйскай мове таксама называецца першая кніга Бібліі, якая нам вядомая як Быццё. Так што ж крыецца ў гэтым слове - "Бэрэшыт"? З яго пачынаецца Біблія ды і ўся гісторыя зямлі і чалавецтва: "Бэрэшыт бара Элоhім..." - Спачатку стварыў Бог... Гэтае слова ўзаемазвязанае з такімі словмі як - "рош" - галава, частка, вяршыня, "брыт" - запавет, "эш" - агонь, і "бара" - стварыў. Таксама да яго адносяцца словы - "рышон" - першы, "лерышона" - у першы раз, спачатку, упершыню, "рышонут" - першынство, прыярытэт, "рышоні" - першасны, пачатковы, элементарны, "рышоніют" - першаснасць, арыгінальнасць, самабытнасць, "рашут" - вяршэнства, кіраўніцтва, "решыці" - прымітыўны. Можна заўважыць, што ва ўсіх гэтых слоў адзін і той-жа корань. З гэтага слова пачынаецца гісторыя ўсёй Зямлі і ўсяго чалавецтва!

Першы чалавек на зямлі быў сапраўды Адам. Слова "Адам" у перакладзе з габрэйскай мовы азначае ўсяго толькі - чалавек. Але цяпер мы, усе астатнія людзі, якія паходзім ад яго завёмся на габрэйскай мове "Бней-Адам" - даслоўна - сыны ці сын Адама. "Бней-Адам" - людзі. Таксама слова зямля (не планета) на іўрыце гучыць як "адама", г.зн. адгэтуль паўстае, што чалавек быў названы так з-за таго, што ён быў створаны з зямлі, "праху зямнога".

Ева. Правільна яе імя гучыць як - "Хава" - тая, што дае жыццё, ад слова "хаім" - жыццё (трэба заўважыць, што слова жыццё ўжываецца ў множным ліку г.зн. Біблія праз імя Евы распавядае нам ад самага пачатку, што існуе не адно жыццё, а два - адно зямное,і іншае пасля фізічнай смерці).

Імя Каін, паходзіць ад слова "Лікнот" - купляць, набываць, бо Ева, калі нарадзіла яго сказала: "набыла я чалавека ад Бога"

Ной. Яго постаць займае ў Бібліі важнае значэнне. Як мы ведаем, ён быў абраны Богам, як праведнік, каб працягнуць род людскі пасля патопу. У Быцці 5:28-29 апісана нараджэнне Ноя: "І жыў Лямеш 182 гады і нарадзіў сына, і даў яму імя Ной, сказаўшы: гэты суцешыць (йінахамену) нас у працы нашай і ў працы рук нашых на зямлі, якую скляў Бог". Г.зн. Лямеш вырабіў імя Ной "Ноах" ад кораня "нахем", якое тут перакладзена як "суцяшэнне". І сутнасць Ноаха ў тым, каб "суцешыць нас ад працы нашай на зямлі, якую скляў Бог". Тут можа быць і іншы сэнс: ён быў зручны Богу. "Ноах" - перакладаецца як: "зручны" (інфінітыў на іўрыце - "Лянуах" – адпачываць; быць зручным. А таксама гэта можа азначаць тое, што калі чалавек дасягае вызначанай мэты, ён можа адпачыць (гэта як раз падыходзіць да гісторыі Ноя).

Сыны Ноя – Сім, Хам і Яфет. "Шэм" - што азначае - "імя", "Хам" - гарачы (а таксама ад слова "хум" - карычневы), і Яфет (Яфат ці Іфат) ад слова "яфэ" - прыгожы, ці гэта імя можа таксама азначаць "распаўсюдзіцца" (буд. час). Вось ад іх і паходзім мы.

Авраму было зменена імя, што мае вельмі вялікае значэнне. Абрам - "аб" - бацька, "рам" - узвышаецца, паднімаецца (інф. "Лярум"), высокі. Але затым яго імя было зменена Богам на АвраhАм - быццам бы адна літара, але якая памяняла ўвесь яго лёс. Атрымліваецца - "аб" - бацька, "h" - ад слова "hамон" (мноства) "ам" - народ: "бацька мноства народаў". А таксама гэта яшчэ можа азначаць: сярэдняя літара "а" ці "hа" у габрэйскай мове дадаецца пры канкрэтызацыі якога-небудзь слова, г.зн. атрымліваецца - бацька пэўнага народа.

Ісус Месія. Яго імя правільна гучыць як - "Ешуа", што азначае - збаўца, збаўленне. "Ешуа hамашыах" - Ешуа Месія. Слова Месія - "Машыах" паходзіць ад слова "машыха" - памазанне, г.зн. "машыах" - азначае памазаны. Слова Хрыстос (Крыстос) відавочна прыйшло да нас з грэцкай мовы і нідзе не згадваецца ў габрэйскай мове. Таксама з 23 верша першай часткі Евангелля ад Матфея мы сустракаем яшчэ адно "імя", а дакладней, тытул Ешуа - Эмануэль, якое правільна гучыць як - Імануэль - "ім" – з, "ану (скарочанае ад “анахну”) - мы, намі, "Эль" - Бог. Атрымліваецца - з намі Бог.

Усім нам вядомы горад, дзе нарадзіўся наш Ешуа - Бэтлеем, правільна гучыць як - "Бэйт-Лэхэм", што перакладаецца як - "бэйт (баіт)" - дом, "лэхэм" - хлеб - г.зн. "Дом хлеба”.

Горад Назарэт - правільна які гучыць як - Нацэрэт , ці Нацрат, паходзіць ад слова "нэцэр"- што перакладаецца як – атожылак (аб якім прарочыць Ісая), і ад дзеяслова Лінцор - захоўваць, пільнаваць.

Гэта толькі некалькі імён уласных і геаграфічных назваў з габрэйскай мовы, якія сустракаем у Бібліі і іх узаемасувязь з іншымі словамі. Што тоіць габрэйская мова і што тоіць Біблія, чаго мы не можам ведаць і знайсці ў нават самым дакладным перакладзе?..

РАСКЛАД СВЯТЫХ ІМШАЎ

Thu, 22 Mar 2012 09:01:36 GMT

ЛЕТНІ ЧАС (ад Вялікдзеня да 14 верасня)

Панядзелак - Серада - Пятніца 08.00
Аўторак - Чацвер - Субота 20.00

Адвэнт 7.00 (з 1 па 16 снежня) іншыя дні згодна з зімовым часам

Вігілія Божага Нараджэння 22.00
Велікодная Вігілія 22.00
Рэзурэкцыя 06.00

ЗІМОВЫ ЧАС (ад 14 верасня да Вялікага Тыдня)

Панядзелак - Серада - Пятніца 09.00
Аўторак - Чацвер - Субота 19.00

Лістапад – святыя Імшы толькі вечарам ў 19.00

(у часе Вялікага Посту Крыжовы Шлях і святая Імша ў Пятніцы ў 18.00, Вялікі Тыдзень Службы ў 20.00)

(Май, чэрвень набажэнсты і святыя імшы ў парафіі ў 19.30)

Нядзеля і ўрачыстасці:

09.00              Слабодка
11.00              Друйск
13.00              Быстрымаўцы

Першая пятніца месяца 12.00 Слабодка (складковая Імша аб памерлых)

Сітуацыйныя змены ў раскладзе заўсёды ўдакладняюцца ў парафіяльных нядзельных аб’явах.

Аб трох поўных Бібліях некалькі словаў...

Sun, 26 Feb 2012 22:33:06 GMT

Поўная Біблія (Стары і Новы Запавет) на сучаснай беларускай мове была выдадзена ў эміграцыі ў 1973 годзе (Сьвятая Бібля: Кнігі сьвятога пісьма Старога й Новага закону | З мовы габрэйскае а грэцкае. – Нью Ёрк, 1973. – 840 + 260 с. (Пераклад Я. Станкевіча і М.Гітліна)). Нажаль, гэты пераклад у папяровым варыянце сустрэць можна вельмі рэдка. Пераклад быў здзейснены з арыгінальных моў: Стары Запавет з гэбрайскай мовы, Новы Запавет з грэцкай. Акрамя таго, што гэтае выданне рэдкае, яго лексіка дастаткова складаная для ўспрымання сучаснікамі, напрыклад радавод Лукі 3, 21-38:

23 А Самому Ісусу, як пачынаў, было год трыццаць веку, будучы, як думалі, сынам Язэпа Гілянка, 24 Матфацёнка, Левянка, Мельшанка, Янянка, Язэпенка, 25 Маттафёнка, Амасёнка, Нагумёнка, Есьлянка, Наґґаёнка, 26 Маафёнка, Матгафёнка, Сэмеёнка, Язэпенка, Юдзянка, 27 Яанёнка, Рысаёнка, Зэрувавеленка, Шэалфіеленка, Ніранка, 28 Мельшанка, Адзьдзянка, Косамёнка, Елмодамёнка, Іранка, 29 Ёсянка, Елезэранка, Ёрыменка, Матфацёнка, Левянка, 30 Сыманёнка, Юдзянка, Язэпенка, Ёнанёнка, Елякімёнка, 31 Малеаёнка, Менанёнка, Маттафёнка, Нафанёнка, Давідзёнка, 32 Есянка, Овідзёнка, Воозёнка, Салмонёнка, Наасонёнка, 33 Амінадавенка, Арамёнка, Есромёнка, Фарэсёнка, Юдзянка, 34 Якавёнка, Ісачонка, Абрагаменка, Фаранка, Нахаронка, 35 Сэрушонка, Раґавёнка, Фалечонка, Еверонка, Салянка, 36 Каінанёнка, Арфаксадзенка, Сэмянка, Ноянка, Ламёшанка, 37 Мефусаленка, Енашонка, Ярэдзёнка, Малелееленка, Каінанёнка, 38 Еносёнка, Сыфянка, Адамёнка, каторы быў Божы.

Паступова гэты пераклад размяшчаецца ў электронным выглядзе на сайце Часасловец: http://chasaslovec.info/index.php?do=cat&category=stankevich

Другі пераклад, выдадзены ў 2002 годзе поўнай Бібліі выйшаў тыражом у 10000 экзэмпляраў… Ён стаў больш даступным і мова больш зразумелай. Пераклад здзейсніў Васіль Сёмуха (тэксты ў электронным выглядзе: http://old.knihi.com/biblija/). Нажаль пераклад быў здзейснены не з арыгінальных моваў. Ёсць меркаванне, што ён паўстаў на аснове рускай Сінадальнай Бібліі, так як паўтарае тыя ж самыя ўжо апісаныя і даследаваныя ў навуковых працах памылкі, як тэкстуальнага так і багаслоўскага характару. Напрыклад (адзін са шматлікіх прыкладаў) Мц 22,34:

Сінадальнае: А фарисеи, услышав, что Он привел саддукеев в молчание, собрались вместе.

Сёмуха: А фарысэі, пачуўшы, што Ён прывёў садукеяў у маўчаньне, сабраліся разам.

Прывёў ў маўчанне – так перакладзена грэцкае “efimwsen” – даслоўна адзяваць наморднік, затыкаць рот. Менавіта гэтае слова выкарыстоўвае і апостал Павел ў 1Цм 5,18:

Сінадальнае: Ибо Писание говорит: не заграждай рта у вола молотящего

Сёмуха: ня цугляй мызу валу, які малоціць

Варта адзначыць, што мова Сёмухі вельмі багатая, ён творча выпашае пошук новых словаў і тэрмінаў. Але, як мы басым Сёмуха, следуючы рускаму Сінадальнаму перакладу, папаўняе і тыя самыя памылкі, якімі яно характарызуецца.

Пераклад айца Чарняўскага – намнога больш просты і прыбліжаны да сучаснай гутарковай мовы. Чарняўскі перакладаў з лацінскай Вульгаты ( гэта пераклад з арыгінальных моваў, аўтарытэтны і шырока выкарыстоўваемы ў Каталіцкай Царкве). Можна шмат спрачацца што да адпаведнасці арыгіналу, ставіць пад пытанне польскі пераклад (Біблія Тысячагоддзя), якім таксама карыстаўся Чарняўскі і яго месца і ўплыў у канчатковай працы, але тым ня менш тэксты перакладу Чарняўскага найбольш зразумелыя (“Апрача таго, тэкст айца Чарняўскага мае і наступныя дадатныя рысы. У ім захоўваецца сьвежасьць беларускай мовы, характэрнай, калі можна так сказаць, для 20-х гадоў. Мне асабліва імпануе сынтаксычная беларускасьць гэтага тэксту. Сёньняшняя беларуская мова больш кульгае якраз на сынтаксыс, на словазлучэньне. У гэтым пляне пераклад айца Чарняўскага больш беларускі ў параўнаньні зь іншымі тэкстамі. Апрача таго, там шмат моўных знаходак самога перакладчыка. Мне вельмі падабаецца, што там захаваны клічны склон – напрыклад, “сыне”, “гаспадару”. ” (А. Жлутка))

Вядома, што выдадзены тэкст перацярпеў многія рэдактарскія змены. Лепшыя яны ці горшыя, патрэбныя ці згубныя да аўтарскага тэксту судзіць тым, хто распачне чытанне Бібліі, але і тут рэдактары падыйшлі да тэкста перакладчыка вельмі шанавальна – пазначаныя курсівам іх умяшальніцтвы і дапаўненні. Для мяне асабіста стае зразумелым – мэта рэдакцыйнай камісіі – зрабіць больш даступным Божае Слова сучаснаму беларусу, а бяручы пад увагу, што тэкст звяраўся дадаткова з лацінскай (Новай) Вульгатай (і такая праца была выкананая), рэдакцыя звярнулся за дапамогай экспертаў у галіне біблістыкі і герменэўтыкі – гэты тэкст можна лічыць і найбольш адпавядаючым лацінскаму арыгіналу.

Ці варта “цугляць мызу” кожнаму, хто звернецца да тэкста Чарняўскага? – Мне падаецца, што варта задумацца: дзе знайсці Біблію на беларускай мове, якую б можна было літаральна ўзяць у рукі, была б даступнай для семантычнага і лексічнага ўспрымання сучаснікам і адначасова так прібліжана да арыгінальнага тэксту, каб яе чытаць.

У нашай парафіі збіраем цукеркі для дзяцей з дзіцячага дома

Sat, 25 Feb 2012 08:17:52 GMT

«Карытас» парафіі Божага Провіду ў Слабодцы распачаў акцыю «Дзелімся любоўю з дзецьмі». Мэтай акцыі з’яўляецца збор на працягу Вялікага посту цукерак для дзяцей з дзіцячага дома.

Многія вернікі робяць розныя пастановы на час Вялікага посту, каб перажыць гэты перыяд плённа, гартуючы свой дух, пазбаўляючыся ад дрэнных схільнасцяў і звычак, удасканальваючыся ў пабожных практыках і паглыбляючы сваё духоўнае жыццё. Падзяліцца любоўю з дзецьмі, пазбаўленымі бацькоўскага клопату і любові, праз сімвалічны жэст — жменю цукерак, з’яўляецца, магчыма, самым простым учынкам, які пад сілу кожнаму, але радасць на тварах дзяцей і ўсмешкі — лепшая адзнака нават такога простага ўчынку.

Гэта ўжо другая падобная акцыя. У мінулым годзе ў Друеўскі дзіцячы дом было перададзена каля двухсот кілаграмаў цукерак, якія назбіралі вернікі падчас Вялікага посту.

Традыцыі Вялікага посту ў гісторыі Касцёла

Wed, 22 Feb 2012 06:42:02 GMT

Святы Ірыней (памёр каля 202 г.) піша, што ў ягоны час звычай пасціць існаваў у Галіі: у гонар 40-дзённага посту Пана Езуса Хрыста быў наказаны 40-гадзінны пост (гэта значыць, што ён быў абавязковы ў Вялікую пятніцу і Вялікую суботу). У ІІІ ст. пост працягваецца ўжо цэлы тыдзень.

Нарэшце, на пачатку IV стагоддзя быў уведзены 40-дзённы пост у памяць посту Хрыста. Упершыню ўзгадвае пра гэта св. Атаназій Александрыйскі ў пастырскім пасланні з нагоды Вялікадня 334 года. Там ён тлумачыць, як найлепшым чынам падрыхтаваць вернікаў да Вялікадня.

У IV ст. 40-дзённы пост ужо шырока практыкуецца. Гэта пацвярджае і св. Кірыл Ерузалемскі, калі піша ў сваіх катэхезах пра 40 дзён пакуты.

На Усходзе пост працягваўся 8 тыдняў, аднак гэта было таму, што субота і нядзеля былі вызвалены ад яго. Таму да поўнай колькасці 40 дзён посту трэба было дадаць яшчэ некалькі дзён. У VI стагоддзі ў Рыме пост распачынаўся за шэсць тыдняў да Вялікадня. Тым не менш, за вылікам нядзелі, у якую ніколі не пасціліся, пост на самой справе працягваўся ўсяго 36 дзён. Такім чынам, у VII стагоддзі дададзены былі некалькі дзён і пачатак Вялікага посту быў прызначаны на Папяльцовую сераду. Нарэшце, сталая традыцыя распачынаць Вялікі пост у Папяльцовую сераду ўстанавілася ў традыцыі Каталіцкага Касцёла ў 1570 г. Пачынаючы ад папы Рыгора I Вялікага (памёр у 604 г.), фарміруецца «перадпосце». За тры тыдні перад Вялікім постам Касцёл уводзіў фіялетавы колер, колер пакуты і пакаяння, з малітваў і песняў былі выдалены радаснае «Алелюя». У 1248 годзе папа Інакенцій IV скараціў пост, устанавіўшы яго пачатак на Папялец. Перадпосце было свайго роду «сенцамі», увядзеннем у настрой Вялікага посту.

Літургічнай рэформай Другога Ватыканскага Сабору Перадпосце было адменена. Аднак на тэрыторыі Польшчы пост разам з Перадпосцем (усяго 70 дзён) захоўваўся ажно да XVIII стагоддзя, а ў некаторых мясцінах нават да ХІХ стагоддзя.

Звычай пасыпання галавы попелам у знак жалобы і пакаяння, якім адзначаецца Папялец, вядомы ў многіх культурах і традыцыях, у тым ліку і ў Старажытным Егіпце, у арабаў і ў Грэцыі. У літургіі ён з’явіўся ў VIII стагоддзі. Першае сведчанне асвячэння попелу паходзіць з Х стагоддзя. У 1091 г. папа Урбан II абязаў увесці гэты звычай ва ўсім Каталіцкім Касцёле. У той жа час было ўстаноўлена, што попел, якім карыстаюцца для пасыпання галоваў вернікаў, павінен паходзіць з вербных (пальмовых) галінак, асвячоных у Пальмовую нядзелю ў мінулым годзе.

Папялец — у адпаведнасці з канонамі Кодэкса кананічнага права 1251–1252 гг. — абавязвае да ўстрымання ад ужывання ў ежу мяса, а таксама да сціслага посту (трохразовае харчаванне, у якім толькі адзін раз — да сытасці). Закон устрымання абавязвае ўсіх, каму больш за 14 гадоў і каму не больш за 60 гадоў. Закон не накладае на вернікаў абавязку ўдзельнічаць у гэты дзень у Эўхарыстыі (хоць гэта звычайная практыка, якая не павінна быць адменена без важных прычын).

Традыцыі

Пасыпанне попелам у Папяльцовую сераду. У першых стагоддзях хрысціянства гэты знак выкарыстоўваўся ў якасці бачнага пачатку (часам доўгатэрміновага або праз усё жыццё) пакаяння пасля публічнай споведзі перад адпушчэннем грахоў. З VI да X стст. у Касцёле распаўсюдзілася практыка індывідуальнай споведзі, і гэты ўчынак як знак хуткаплыннага чалавечага існавання, смутку, шкадавання, неабходнасці перамянення і ачышчэння перад Вялікаднем пачалі ахвотна прымаць усе вернікі, якія ўдзельнічалі ў літургіі пачатку Вялікага посту.

Крыжовы шлях і Галгофа. У раннім сярэднявеччы ў Іерусаліме спрабавалі адкрыць Крыжовы шлях Хрыста. Звычай пабожных перажыванняў Ягоных пакутаў увайшоў у ХІІ–ХІІІ стст. у Касцёл дзякуючы духоўнасці францішканаў і дамініканаў, а таксама цыстэрцыянскіх містыкаў. Былі пабудаваны капліцы — у памяць стацый пакут Езуса; такім чынам ствараліся і Кальварыі.

Песні жальбы (і пасійныя казанні) — набажэнства, створанае на падабенства святарскай малітвы (Брэвіярыя). Песні жальбы ўзніклі ў Польшчы на пачатку ХVІІІ ст. (1707 г.). Першы раз іх праспявалі ў касцёле Святога Крыжа ў Варшаве. У хуткім часе гэтае набажэнства стала адным з найбольш папулярных набажэнстваў Вялікага посту і на нашай зямлі. Разважанне над пакутамі Хрыста ў Песнях жальбы спрыяе духу пакаяння, а перадусім мае на мэце служыць нашаму навяртанню. Яно складаецца з трох частак, элементамі якога з’яўляюцца «Натхненне» і тры малітвы. Кожная частка мае сваю ўласную мелодыю. З нагоды гэтага набажэнства часта прамаўляюцца спецыяльныя казанні — пасійныя пропаведзі (пра Муку Пана).

Працэсія на Пальмовую нядзелю. Пачынаючы з IV стагоддзя, у Іерусаліме ўрачыста святкавалі нядзелю перад Вялікаднем, імкнучыся да таго, каб інсцэніраваць Евангелле. Гэты звычай быў прыняты ў Каталіцкім Касцёле ў ІХ стагоддзі. Сёння ў літургіі падчас працэсіі з вербамі падкрэсліваецца каштоўнасць жыцця ў ласцы і перамога Хрыста над смерцю. Галінкі вярбы, якія нясуць у гэты дзень у руках вернікі, сімвалізуюць абуджэнне, адраджэнне, спадзяванне на новы ўраджай і ўзрастанне. У Пальмовую нядзелю (Passion) разам злучаюцца радасць вызвалення і трагедыя граху, жыццё і смерць, любоў і здрада.

Благаслаўленне алею ў Вялікі чацвер. Ужо ў ІІІ стагоддзі біскупы асвячалі алей для здзяйснення сакрамэнтаў, але ў Вялікі чацвер пачалі рабіць гэта толькі пачынаючы з V–VI стст. Гэтая літургія цэлебруецца заўсёды ў катэдральным саборы раніцай у Вялікі чацвер, калі пастыр дыяцэзіі (біскуп ардынарый) разам са святарамі, законнікамі, законніцамі і іншымі вернікамі кансэкруюць алей хрызму — для ўдзялення сакрамэнтаў хросту, канфірмацыі і святарства, благаслаўляюць алей хворых — для ўдзялення сакрамэнту намашчэння хворых, а часам па жаданні біскупа асвячаецца і алей катэхуменаў. Гэтыя алеі пасля літургіі святары або прадстаўнікі парафій могуць узяць у свае парафіяльныя супольнасці. Таксама пасля 1970 года падчас гэтай літургіі біскупы і святары пачалі аднаўляць свае святарскія абяцанні, якія склалі ў дзень свайго святарскага пасвячэння.

Закрыццё крыжа. Ужо ў ХІІІ стагоддзі гэтая практыка была вядомай у Еўропе. Касцёлы былі багата ўпрыгожаныя крыжамі і часта таксама трыумфальнымі фігурамі (Валадара і Святара). Перад Вялікаднем гэтыя крыжы імкнуліся захіліць, каб увесці пакутны настрой сярод вернікаў. Сёння гэта сімвал пакутаў і поўнага знясілення Збаўцы на крыжы. Закрыццё крыжоў звычайна адбываецца ў пятую нядзелю Вялікага посту, і працягваецца гэта да ўрачыстай літургіі Вялікай пятніцы.

Рэкалекцыі і велікодная споведзь. Са старажытных часоў у Папялец адбывалася споведзь, а ў Вялікі чацвер — паяднанне праз прабачэнне з Богам і Касцёлам усіх тых, хто прыступіў у Папялец да споведзі. На працягу ўсяго посту адбывалася таксама катэхізацыя для тых, хто рыхтаваўся атрымаць сакрамэнт хросту (катэхумэнаў), прыступіць да Святой Камуніі і канфірмацыі. Напэўна, таму сёння існуе звычай парафіяльных рэкалекцый, злучаных з навукай і магчымасцю прыступіць да сакрамэнту пакаяння. Такое патрабаванне Касцёл ставіць перад чалавекам таму, што адзін з касцёльных загадаў — «прынамсі раз у год прыступаць да сакрамэнту пакаяння». Гэтая споведзь з’яўляецца неабходнай умовай, каб святкаваць Вялікдзень у прымірэнні з Богам, сабой і бліжнім. Гэта духоўная падрыхтоўка да ўваскрасення Хрыста.

Прылады Вялікага посту:

Малітва — дазваляе нам выйсці на шлях сяброўства з Богам Збаўцам.

Пост і міласціна — вучаць быць свабоднымі ад людскіх прыхільнасцяў, абмяжоўваць сябе, вучаць любові, бескарыслівасці, устрыманасці, разважлівасці.

Пакаянне і навяртанне — уступаючы на шлях пакаяння, навяртання і жалю за грахі, чалавек распачынае працэс перамянення сябе на вобраз і падабенства свайго Пана і Збаўцы Езуса Хрыста.

Хрост і Эўхарыстыя — дазваляюць аднавіць асабістыя адносіны з Богам, якія распачаліся ў запавеце хросту і ўвесь час трываюць і ўмацоўваюцца праз удзел у Эўхарыстыі і сакрамэнце пакаяння.

Мука Хрыста — я бяру свой крыж і іду ўслед за Езусам, таму што Ён крыніца свабоды, любові, настойлівасці і моцы навяртання.

http://catholic.by

Рараты — падзяка Панне Марыі за яе «так»

Wed, 14 Dec 2011 20:59:18 GMT

Рараты — адмысловыя святыя Імшы ў перыяд Адвэнту. Назва «Рараты» бярэ свой пачатак ад лацінскай песні «Rorate coeli desuper» («Дайце, нябёсы, росы з вышыняў»), якая спяваецца ў перыяд Адвэнту, звычайна на пачатку раратняй Імшы: чым для высахлай зямлі з’яўляецца раса, тым Хрыстус для тых, хто Яго чакае.

Традыцыйна Рараты адбываюцца перад усходам сонца. У касцёле пагашана святло, толькі гараць раратнія ліхтарыкі, якія прыносяць з сабою людзі, звычайна запаленымі, ідучы з дому ў святыню, асвятляючы змрок. Гэтая прыгожая сімволіка нагадвае нам пра неабходнасць збірання на працягу ўсяго Адвэнту добрых учынкаў, якія дапамогуць асвяціць змрок граху ў нашай душы, паказаць Езусу шлях да нашага сэрца.

Рараты асаблівым чынам нагадваюць нам пра Марыю, якая падобная да ранішняй зоркі, што апярэджвае ўсход сонца. Так і Марыя папярэдзіла прыход Езуса Хрыста — нашага Сонца і Святла ўсяго свету. У Беларусь раратняя Імша прыйшла з Захаду, дзе была вядома ўжо ў XIII ст. Падчас гэтай Імшы запальваюць дадатковую свечку, якая называецца раратняй і з’яўляецца сімвалам Апякункі перадкаляднага чакання — Марыі. Найсвяцейшая Дзева з’яўляецца не толькі Апякункай чакання, але перш за ўсё прыкладам чакання і прыпадабнення Богу. Раратка — сімвал Марыі, якая сярод змроку граху нясе свету Хрыста, праўдзівае Святло. Звычайна гэта свечка белага альбо светла-жоўтага колеру, перавязаная белай (ці блакітнай) стужкай і ўпрыгожаная зеленню ці ліліямі. У касцёлах раратку ставяць у сярэдзіну адвэнтавага вянка або пры алтары. Белая стужка на раратняй свечцы нагадвае праўду аб чысціні і Беззаганным Зачацці Марыі, а зеляніна — колер надзеі — гэта знак, што Марыя прынесла свету Надзею ўсіх часоў і пакаленняў. Ліліі і блакітная стужка традыцыйна сімвалізуюць саму Багародзіцу.

Раратняя святая Імша цэлебруецца ў гонар Найсвяцейшай Панны Марыі і з’яўляецца следствам урачыстасці Звеставання (якая святкавалася з даўніх часоў 18 снежня). Засяроджанне на Панне Марыі ў часе Адвэнту мае сваё важнае значэнне: дачка Ізраэля, Маці Езуса і Маці Касцёла вучыць нас сапраўднаму чуванню перад прыйсцем Бога. Яна разам са старазапаветным народам чакала прышэсця Месіі. Пасля звеставання, як будучая маці, цярпліва чакала ўзрастання новага Жыцця, якое прыносіць у свет збаўленне. Сёння, узятая на нябёсы, Багародзіца чакае разам з усім Касцёлам на зямлі і на небе другога прыйсця Суддзі справядлівага, узмацняючы Касцёл сваім заступніцтвам і апекаю.

Рараты — гэта падзяка Найсвяцейшай Панне Марыі за яе згоду стаць Маці Збаўцы. Раратняя Імша з’яўляецца знакам асаблівай прысутнасці Марыі падчас Адвэнту, бо менавіта яна чакала Збаўцу так, як ніхто іншы. Перажывала яна гэты час чакання як дачка Ізраэля, як Маці Езуса і як Маці Касцёла.

З 17 снежня распачынаем другую частку Адвэнту, адной з праяваў якой з’яўляецца адмысловы спеў на вячэрняй Літургіі гадзінаў сямі «О»-антыфонаў — такая назва вынікае з таго, што ўсе гэтыя антыфоны пачынаюцца з «о».

«О»-антыфоны складаліся на працягу самых першых стагоддзяў Касцёла. Пра іх згадвае Баэцый (пам. у 525 г.). У VIII стагоддзі яны ўжо выкарыстоўваліся ў Рыме. Усяго існуе сем гэтых адмысловых антыфонаў, тэксты якіх узыходзяць да габрэйскіх пісанняў Старога Запавету, да кніг Прарокаў і Прамудрасці. Яны ўтрымліваюцца ў Літургіі гадзінаў і ў старым Рымскім Брэвіярыі, які выкарыстоўваюць святары, манахі, кансэкраваныя панны і іншыя вернікі для сваёй штодзённай малітвы.

Цікавае назіранне: у гэтых антыфонах выкарыстоўваюцца наступныя лацінскія найменні Месіі: Sapientia (Прамудрасць), Adonai (Бог), Radix (Корань), Clavis (Ключ), Oriens (Усход), Rex (Цар) і Emmanuel (Эмануіл). Калі ўзяць першыя літары гэтых слоў і выбудаваць іх у зваротным парадку, атрымаецца EROCRAS — «Ero cras» («Я буду заўтра»).

Fri, 02 Dec 2011 20:25:34 GMT

Мітрапаліт Кандрусевіч звяртаецца да ўладаў Беларусі з заклікам увесці мараторый на смяротнае пакаранне

«Звяртаюся да Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнкі і заканадаўчай улады ўвесці мараторый на смяротнае пакаранне, каб затым зусім яго адмяніць», — адзначыў Мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч у інтэрв’ю для Catholic.by, кажучы пра апошнія падзеі ў беларускім грамадстве — смяротны прысуд, вынесены Уладзіславу Кавалёву і Дзмітрыю Канавалаву.

Уладзіслаў Кавалёў і Дзмітрый Канавалаў прызнаныя віноўнымі ў здзяйсненні тэрарыстычнага акту ў мінскім метро 11 красавіка 2011 г.

— Ваша Эксцэленцыя, у сувязі з працэсам над Уладзіславам Кавалёвым і Дзмітрыем Канавалавым, абвінавачанымі ў здзяйсненні жудаснага тэрарыстычнага акту ў мінскім метро 11 красавіка 2011 г., і прысуджаным ім смяротным пакараннем распачалася гарачая дыскусія пра вышэйшую меру пакарання. Як Каталіцкі Касцёл глядзіць на гэту праблему?

— Перш за ўсё трэба адзначыць, што ніякі тэрарыстычны акт не можа быць апраўданы і злачынцы павінны атрымаць справядлівае пакаранне. Паводле вучэння Каталіцкага Касцёла, якое на гэтую тэму вельмі шырока прадстаўлена у Катэхізісе, абарона супольнага дабра патрабуе, каб злачынца быў пазбаўлены магчымасці чыніць зло. Высілак дзяржавы з мэтай не дапусціць распаўсюджвання паводзін, якія парушаюць правы чалавека і асноўныя прынцыпы супольнага грамадскага жыцця, адпавядае патрэбе абароны супольнага дабра.

Правамоцная грамадская ўлада мае права і абавязак устанавіць пакаранне, прапарцыянальнае цяжару злачынства. Першай мэтай пакарання з’яўляецца выпраўленне непарадку, выкліканага злачынствам. Акрамя абароны грамадскага парадку і бяспекі людзей, яно павінна садзейнічаць выпраўленню вінаватага.

Калі поўнасцю ўстаноўлена асоба і адказнасць злачынцы, то традыцыйнае вучэнне Касцёла не выключае смяротнага пакарання, але толькі тады, калі гэта адзіны магчымы спосаб абароны чалавечага жыцця ад несправядлівага агрэсара. У той жа час Касцёл заклікае да бескрывавых метадаў стрымання і пакарання злачынцаў, паколькі яны найбольш адпавядаюць канкрэтным умовам агульнага дабра і годнасці чалавечай асобы. Сёння, звяртаючы ўвагу на магчымасці, якімі валодае дзяржава для прадухілення цяжкага злачынства і абясшкоджання злачынцы, не пазбаўляючы канчаткова вінаватага магчымасці выправіцца, выпадкі абсалютнай неабходнасці выкарыстання смяротнага пакарання ўжо вельмі рэдкія, а нават практычна ўжо не існуюць. Пра гэта сцвярджаў пры жыцці благаслаўлёны Ян Павел II.

— Ян Павел II вельмі шмат увагі прысвячаў абароне жыцця, у тым ліку абароне асуджаных на смяротнае пакаранне…

— Гэта сапраўды так. Вялікі Папа быў сумленнем нашага часу і заклікаў да захоўвання Божага права, а тым больш права кожнага чалавека на жыццё, у тым ліку і пакаранага. Яго лінію працягвае папа Бэнэдыкт XVI. Ён у сваім пасланні на III Сусветны Кангрэс супраць смяротнага пакарання, які праходзіў у Парыжы ў 2007 г., падкрэсліў, што яно з’яўляецца не толькі замахам на жыццё чалавека, але і абразай чалавечай годнасці.

— Дарэчы, некалькі дзён таму Папа зноў выказваўся на гэтую тэму?

— Сапраўды, 30 лістапада Пантыфік звярнуўся да ўдзельнікаў форуму, арганізаванага Супольнасцю св. Ідзія, што праходзіў пад дэвізамі «Для свету без смяротнага пакарання» і «Няма справядлівасці без жыцця», з новым заклікам да адмены смяротнага пакарання ў свеце.

Папа выказаў надзею, што гэты форум «стане заахвочваннем да прыняцця палітычных і заканадаўчых ініцыятываў… на карысць адмены смяротнага пакарання і далейшага развіцця на шляху дастасавання дысцыплінарнага закону як да чалавечай годнасці вязняў, так і да плённага захавання грамадскага парадку». Гэты зварот Папы з’яўляецца напрамкам сучаснага вучэння Касцёла па праблеме, якую мы зараз абмяркоўваем.

— Што далей? Два маладых чалавекі, якім яшчэ жыць і жыць, чакаюць спаўнення прысуду — смяротнага пакарання. Падобныя выпадкі могуць быць і ў будучыні, не дай Бог…

— З усёй рашучасцю трэба адзначыць, што жыццё чалавека з’яўляецца самым вялікім Божым дарам, які трэба бараніць ад зачацця да натуральнай смерці. Нават калі злачынства было варварскім, пакаранне не павінна быць такім, бо паводле навучання Хрыста, мы павінны кіравацца прынцыпам не «вока за вока і зуб за зуб», але прынцыпам любові, і нават да тых, хто чыніць нам зло (пар. Мц 5, 38. 44).

Зрэшты, і Праваслаўная Царква, сацыяльнае вучэнне якой вельмі блізкае да вучэння Каталіцкага Касцёла, мае вельмі падобны падыход да справы смяротнага пакарання. У асновах сваёй сацыяльнай канцэпцыі Праваслаўная Царква таксама заклікае да памілавання асуджаных, што дае новыя магчымасці для пакаяння злачынцы.

Беручы пад увагу хрысціянскае вучэнне па гэтай праблеме і ўзгадваючы словы Езуса Хрыста «міласэрнасці хачу, а не ахвяры» (Мц 12, 7), звяртуяся да Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнкі і заканадаўчай улады ўвесці мараторый на смяротнае пакаранне, каб затым зусім яго адмяніць, замяніўшы пажыццёвым пазбаўленнем свабоды, і памілаваць усіх асуджаных да вышэйшай меры пакарання. Гэтага просіць Каталіцкі Касцёл разам з Папам і біскупамі ва ўсім свеце для тых краін, у якіх яшчэ існуе кара смяротнага пакарання.

— Дзякуем за размову.

Catholic.by

Успамін Маці Божай Вастрабрамскай

Wed, 16 Nov 2011 08:21:00 GMT

16 лістапада — успамін Найсвяцейшай Панны Марыі, Маці Міласэрнасці, Маці Божай Вастрабрамскай, якая ўшаноўваецца хрысціянамі як заступніца Літвы і Беларусі. Культ Маці Божай з Вострай Брамы вельмі распаўсюджаны ў Беларусі, а копію абраза можна сустрэць у многіх беларускіх святынях, як каталіцкіх (многія з якіх носяць яе імя), так і праваслаўных.

З’яўленне абраза, з выявай Маці Божай са складзенымі на грудзях рукамі і схіленай галавой, адносяць да XVI ст. Першапачаткова ён называўся па месцы паходжання Корсунскім, а па змесце — Дабравешчанскім. Цудатворны абраз Маці Божай Вастрабрамскай адносіцца да рэдкага тыпу выявы Багародзіцы без маленькага Езуса на руках. Як лічаць мастацтвазнаўцы, вастрабрамскі абраз з’яўляецца часткай кампазіцыі Спаслання Святога Духа. Дзева Марыя намаляваная ў момант з’яўлення Арханёла Габрыэля.

2 ліпеня 1927 г. абраз быў каранаваны паводле дэкрэта папы Пія XI. Абрад здзейсніў Мітрапаліт Варшаўскі кардынал Аляксандр Какоўскі. У 1928 г. абраз быў змешчаны ў капліцы ў адмысловым металічным кантэйнеры, які аберагае яго ад пажараў і злодзеяў.

У 1993 г. падчас візіту ў Літву папа Ян Павел II цэлебраваў урачыстую Імшу перад абразом Маці Божай. Наведваючы літоўскую сталіцу Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Алексій II таксама ўшанаваў вастрабрамскі абраз.

http://catholic.by

11 лістапада - 10 год святарства....

Thu, 10 Nov 2011 19:20:32 GMT

Перачытваю інтэрв'ю, якое было апублікована ў дзень майго рукапалажэння...

О. Сергей Суринович: "Вести людей к Богу"

№ 41 (343) 11.11.2001

11 ноября в Санкт-Петербурге состоится рукоположение во священники диакона Сергея Суриновича, нашего постоянного автора.
Помолившись о неопресвитере, не забудьте прочесть и то, что он думает о жизни.

- Отец Сергей, что, на Ваш взгляд, означает призвание к жизни, посвященной Богу, в современном мире?
- У каждого из нас есть призвание к святости, чтобы исполнить ту роль, которую предназначил для каждого из нас Создатель. Призвание к священству, как писал Папа, – это всегда дар и тайна. Мы не можем понять, почему Господь зовет того или иного человека. Это призвание подтверждает Святая Церковь в таинстве рукоположения.
- Когда и как Вы осознали призвание к священству?
- Призвание, в моём случае, зарождалось на протяжении всего моего детства и юности. Я родился в Западной Белоруссии 13 апреля 1976 г. Вырос в маленькой деревушке. Первая моя встреча со Христом произошла в раннем детстве. Я часто прятался от своей бабушки в кусте сирени, который рос на перекрёстке двух просёлочных дорог. Однажды я увидел, что там, под ветвями, пылилось старое распятие. Меня очень тронула эта находка. Ведь я нашёл Христа! Позже я два раза побывал в Острой Браме в Литве и, наверное, именно там я понял, что должен стать священником. Я стоял на коленях перед чудотворной иконой и молился Божией Матери, просил о помощи в моем пути ко священству.
- Почему вы решили реализовать своё призвание именно в России?
- Россия всегда была для меня загадкой, я даже немного её боялся. До семи лет я не понимал, что такое Россия. Дома родители говорили по-белорусски, а о существовании русского языка я узнал только в четвёртом классе школы. Родители научили меня любить и быть преданным своей Родине и её людям. Позже призвание ко священству и формация научили меня любить и ценить каждого человека – ведь он есть подобие Христа. Я получил высшее образование в Санкт-Петербурге, там же полюбил Россию.
- Каковы, на ваш взгляд, отличия между Католической Церковью в Белоруссии и России?
- История Католическая Церкви в Белоруссии насчитывает 700 лет. Церковь в России также имеет свою историю, но во времена коммунизма она понесла неизмеримо большие потери. Мне кажется, что Католическая Церковь в России со своими маленькими приходами, заново складывающимися традициями очень похожа на Церковь первых христиан. В этом есть какая-то особенная красота. Это заставляет задуматься об огромной ответственности за каждого человека, который найдёт Бога в России.
- Расскажите, пожалуйста, о Ваших впечатлениях о России и конкретно о приходе в Перми, в котором Вы проходили практику будучи семинаристом.
- Пермь стала для меня началом и настоящей школой моего священства в России. Я приехал туда сразу после того, как стал диаконом. Моим учителем был и остаётся Иисус Христос, но Он посылает мне наставников, за которых я хочу особенно горячо благодарить. Таким наставником в Перми стал для меня настоятель монсеньор Анджей Гжибовский. Там я до конца понял, насколько трудна работа священника в России. В Перми не тысячи прихожан. Здесь людей, ищущих Бога, единицы. В России очень чётко начинаешь осознавать, насколько важна роль священника в духовном становлении отдельно взятого человека.
Поэтому моя миссия – вести людей к Богу, ко спасению и быть достойным своего сана в любом месте, куда пошлёт меня Церковь и мой епископ.

Беседовал Павел Дьяков

10 год святарства... Думаецца апошнім часам, што гэтага вельмі мала, каб навучыцца быць сапраўдным святаром, адданым Богу і службе людзям бяз рэшты... Дзякую Богу за ўсе святыя Імшы, хросты, шлюбы, споведзі... За кожнага чалавека, якога сустрэў на сваім шляху...

Новыя працы

Thu, 10 Nov 2011 10:47:20 GMT

Палатно, алей
"Ля Каменкі", 2011
80/60

Палатно, алей
"Жыта ля Слабодкі", 2011
80/60

Палатно, алей
"Узгорак ля Кяпсняў", 2011
60/60

Палатно, алей
"Вечарэе", 2011
70/40

Прыміцыйная святая Імша

Wed, 07 Sep 2011 06:08:18 GMT

17 ліпеня 2011 года ў нашай парафіі новапасвечаны святар Аляксандар Баран, які паходзіць са Слабодкі, адслужыў першую (прыміцыйную) святую Імшу.

праглядзець фотаздымкі з Прыміцый...
Парафія Божага Провіду дзякавала Усявышняму і за новага дыякана Данілу Мыслянцава (Сваяка)...

Адпачынак у Мосары...

Tue, 06 Sep 2011 20:30:16 GMT

2 тыдні, пачынаючы з другой паловы ліпеня (18-30 ліпеня 2011), дзеці з парафіі адпачывалі ў Мосары...

больш фотаздымкаў можна паглядзець тут...

Народны ансамбль беларускай песні "Сябрына"

Tue, 06 Sep 2011 19:47:01 GMT

Народны ансамбль беларускай песні "Сябрына" 18 жніўня з Ахрэмаўцаў выступіў у храме Божага Провіду ў Слабодцы...
прагляд фотаздымкаў....

1 верасня 2011

Tue, 06 Sep 2011 12:36:17 GMT

Асвячэння школьных прыладаў і Імша ў інтэнцыі школьнікаў, студэнтаў, настаўнікаў і выкладчыкаў.
Фотаздымкі са святой Імшы...

Пасля святой Імшы 20 чалавек (старэйшыя школьнікі) з парафіі Божага Провіду са Слабодкі накіраваліся ў Нацыянальны тэатр оперы і балета на прэм'еру оперы Аіда.

Каўбаскі на ўрачыстасць Унебаўзяцця )))

Tue, 06 Sep 2011 08:13:26 GMT

праглядзець фотаздымкі з падзеі....

МАЛІТВЫ НА МОГІЛКАХ 2011

Tue, 06 Sep 2011 06:27:54 GMT

3 верасня (субота) 2011

13.00 Рацюны (фотаздымкі з асвячэння...)

15.00 Дзеткаўцы (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

капліца ў Дзеткаўцах пабудавана ў 1989 годзе на могілках у гонар Маці Божай Вострабрамскай.
У капліцы змешчаны абраз НПМ Вострабрамскай (палатно, холст) адмыслова выкананы ў народным стылі.

10 верасня (субота) 2011

10.00               Кірколле (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Мілюны (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Антанова (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

17 верасня (субота) 2011

10.00 Каменка (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

13.00 Жэймяны (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00 Смулькі (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

24 верасня (субота) 2011

10.00               Антоненкі (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Луні (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Кяпсні (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

1 кастрычніка (субота) 2011

10.00               Еленцы (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Заазерцы (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Краснагорка (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

8 кастрычніка (субота) 2011

10.00               Лявошкі (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Русцягі (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Гаўрылаўцы (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

15 кастрычніка (субота) 2011

10.00               Забор’е (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Зарэчча (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Пілюшоўшчына

22 кастрычніка (субота) 2011

10.00               Крамы (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Пошта Абаб’е (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Струнеўшчына (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

29 кастрычніка (субота) 2011

10.00               Вялікае Абаб'е (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
13.00               Вусце (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
15.00               Бандуры (фотаздымкі з асвячэння могілак...)

2 лістапада (серада) 2011

09.00 Слабодка (фотаздымкі з асвячэння могілак...)
12.00 св. Імша ў касцёле

- пазначэнне на мапе месцазнаходжання могілак у парафіі

Новыя працы

Sun, 04 Sep 2011 18:14:28 GMT

палатно, алей
"Зарэчанскія стажкі"
2011

палатно, алей
70/70 "Святы востраў"
2011

Пётра Зяляўскі: скульптура

Tue, 30 Aug 2011 21:10:01 GMT

Originally posted by maystra at Пётра Зяляўскі: скульптура

Новае на сайце www.spadczyna.com

Раздзел "Галерэя" адкрывае старонку "Пётра Зяляўскі (1917-1995): скульптура" - самадзейны разьбяр з Браслаўшчыны, які за малы перыяд творчасці, здолеў раскрыць свой самабытны талент.

ВЯРТАННЕ ДА КРЫНІЦ

Tue, 30 Aug 2011 20:59:23 GMT

Originally posted by paabapal at Слабодка.1. Уражаньні ад месца.

На мінулым тыдні быў у Слабодцы на Браслаўскіх азёрах. Браў удзел у летніку "Вяртаньне да крыніцаў". Спачатку пра масца. Вельмі прыгожа. Узгоркі, азёры, далягляды... Праграма была вельмі насычанай, але шпацыраваць па навакольлі таксама атрымлівалася раз-пораз.

У самой Слабодцы вуліцы ды асабліва парканы -- чыстая ўмоўнасьць. Бадай толькі цэнтральныя тры вуліцы захоўваюць свой звыклы "лёгас", калі ж збочыш на якім-небудзь ростаньні -- губляеш арыентацыю: дамы стаяць як ім завінулася, плот уяўляе сабой нешта зусім летуценнае -- альбо нізенькая сетка, альбо рэдкі штакетнік, альбо ён зусім адсутнічае і мяжу паміж сядзібамі можна вызначыць толькі па рэдкіх слупках. Празрыстасьць абжытай прасторы! ;-)

Касьцёл тут пабудаваны на самым высокім узгорку, і таму ягоныя дзьве сьпічастыя вежы бачныя зь любой кропкі вёскі і навакольля. Гэта надае пэўнае адценьне ўспрыняцьцю прасторы -- яна ўладкаваная, мае напрамак, кропку увагі, якая відавочна сьцьвярджае тое, што сьвет упарадкаваны, і у цэнтры гэтага парадку стаіць Дом Божы...

Роспісы ў касьцёле -- суцэльны няшны кавай! ;-) Яркія, кідкія фарбы, мульцяшныя абрысы, простыя сымбалі. Але ўсё разам выглядае даволі цэльна і своеасабліва стыльна (шэптам -- яшчэ адзін прыклад перамогі постмадэрна ў асобна ўзятай краіне...). Ксёндз распавядаў, што калі ў 1970-х рабілі роспіс, дык мастакі шмат якіх анёлаў малявалі проста з мясцовых дзетак. І вось цяпер са сьценаў касьцёла на вас глядзяць абліччы малых жыхароў Слабодкі, якім зараз па 40-50 гадоў... такога кшталту сямейны фота-альбом у касьцёле. :-)

Кардынал Казімір Свёнтэк адышоў у вечнасць

Thu, 21 Jul 2011 08:08:26 GMT

Cёння, 21 ліпеня 2011 г., а 9 гадзіне раніцы на 96-ым годзе жыцця адышоў у вечнасць кардынал Казімір Свёнтэк. Памолімся аб вечным супакоі ахвярнага пастыра нашай зямлі.

Кардынал Свёнтэк знаходзіўся ў пінскай бальніцы з 10 марта.

Кардынал Казімір Свёнтэк нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 г. у Эстоніі ў Вальку, ахрышчаны быў у Рызе. Калі яму было 3 гады, яго сям’ю саслалі ў Сібір. Пасля заканчэння Вышэйшай духоўнай семінарыі ў Пінску 8 красавіка 1939 г. у тамтэйшай катэдры ён быў высвечаны на святара і скіраваны на працу ў Пружаны. У выніку пераследавання рэлігіі ён быў арыштаваны і асуджаны на смерць. Два месяцы знаходзіўся ў камеры смерці. Вайна, якая распачалася ў 1941 г., перашкодзіла выканаць прысуд. Аднак у 1944 г. малады святар зноў быў арыштаваны і асуджаны на 10 гадоў лагераў, дзе цяжка працаваў спачатку ў Сібіры, а потым за Палярным кругам у Інце каля Варкуты.

Выйшаўшы на волю ў 1954 г., ён апынуўся ў Пінску. Нарэшце настала доўгачаканая хвіліна, калі можна было адправіць святую Імшу ў касцёле.

Дзякуючы самаадданай і ахвярнай працы ксяндза Казіміра Свёнтка адбудавана пінская катэдра — напэўна, гэта была адна з першых адбудаваных святыняў на Беларусі. Адбудоўваючы пінскую катэдру, ксёндз Казімір перадусім думаў і рабіў усё магчымае, каб будаваць жывы Касцёл — Народ Божы, жывымі камянямі якога з’яўляюцца вернікі.

Канец 80-х і пачатак 90-х гадоў прынеслі доўгачаканую свабоду рэлігіі.

Пастырская актыўнасць кс. прэлата Казіміра Свёнтка, яго адданасць справе Касцёла, незвычайныя арганізатарскія здольнасці, аўтарытэт і пашана сярод святароў не засталіся не заўважанымі Апостальскаю Сталіцаю. Святы Айцец Ян Павел ІІ у 1991 г. прызначыў яго першым Мітрапалітам новастворанай Мінска-Магілёўскай Мітраполіі і Апостальскім Адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Ва ўзросце 77 гадоў новы Мітрапаліт распачаў сваё біскупскае служэнне. Ён візітуе парафіі, устанаўлівае дэканаты, стварае патрэбныя для Касцёла структуры, бароніць правы вернікаў, актыўна ўдзельнічае ў Сінодзе Біскупаў у 1991 г., у пасяджэннях Рады Канферэнцыі Біскупаў Еўропы і іншых касцёльных арганізацыях, у міжнародных форумах, канферэнцыях і г. д. Ён з’яўляецца сведкам пераследвання каталіцкай веры і яе адраджэння на Беларусі.

У 1994 г. Святы Айцец Ян Павел ІІ надае яму тытул кардынала — найвышэйшая адзнака, якая можа быць у Касцёле. Гэта прызнанне заслугаў не толькі таленавітага святара і біскупа, але і мужнага сведкі веры. Гэта таксама прызнанне пазіцыі Касцёла на Беларусі і ягонай ролі ў сусветным Касцёле.

Кардынал Свёнтэк яшчэ з большай энергіяй і адвагай складае праграму адраджэння духоўнасці і падрыхтоўкі Каталіцкага Касцёла ў Беларусі да Вялікага Юбілею 2000 года. У гэтай праграме асаблівае месца прысвечана розным пастырскім праграмам, адбудове святыняў і найперш мінскай архікатэдры, а таксама працы Сіноду Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Пінскай і Віцебскай (якая далучылася да Сіноду пасля яе ўтварэння) дыяцэзій, які кардынал распачаў у 1996 г. Знамянальны дэвіз Сіноду: «Усё аднавіць у Хрысце».

11 лютага 1999 г. кардынал Казімір Свёнтэк быў абраны першым Старшынёй Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі — гэта падкрэслівае яго вядучую ролю ў Касцёле і ў краіне.

27 верасня 2004 г. Святы Айцец Ян Павел ІІ уручыў кардынару Казіміру Свёнтку, арцыбіскупу Мітрапаліту Мінска-Магілёўскаму, спецыяльную ўзнагароду «Fidei testis» (Сведка веры), прысуджаную Інстытутам Паўла VI.

14 чэрвеня 2006 г. Святы Айцец Бэнэдыкт XVI прыняў прашэнне аб вызваленні ад пастырскага кіраўніцтва Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіяй, прадстаўленае Яго Эмінэнцыяй кардыналам Казімірам Свёнткам у адпаведнасці з Кодэксам Кананічнага Права, кан. 401, § 1.

21 ліпеня 2011 года а 9 гадзіне Кардынал Казімір Свёнтэк адыйшоў у вечнасць.

catholic.by

Сёння Слабодка святкавала Божае Цела

Sun, 26 Jun 2011 20:54:52 GMT

Святкаванне Божага Цела паводле літургічнага календара адзначаецца ў чацвер пасля ўрачыстасці Найсвяцейшай Тройцы, таму што менавіта ў чацвер Езус Хрыстус устанавіў сакрамэнт Эўхарыстыі (Вялікі чацвер). У гэтым годзе Каталіцкі Касцёл аддае пашану Езусу Хрысту ў Найсвяцейшым Сакрамэнце 23 чэрвеня. (У Слабодцы ўрачыстасць перанесена на нядзелю 26 чэрвеня).
Святкаванне ўрачыстасці Божага Цела было ўведзена ў XII ст. пасля аб’яўленняў благаслаўлёнай Юліяне (1193–1258 гг.), настаяцельніцы кляштара аўгустынак, які знаходзіўся пад Льежам (Бельгія).
Благаслаўлёная неаднойчы мела бачанне месячнага дыску з чорнай плямай. Інтэрпрытавалі гэта як знак адсутнасці ў літургічным каляндары дня, прысвечанага ўшанаванню Найсвяцейшага Сакрамэнту. Пасля аб’яўленняў у 1246 г. мясцовы біскуп дыяцэзіі Льеж ўстанавіў свята Божага Цела.
З цягам часу яно ўсё больш набірала папулярнасць, і ў 1264 г. папа Урбан IV устанавіў урачыстасць Corpus Christi (Божага Цела) ва ўсім Касцёле.
У хуткім часе святкаванне пачало суправаджацца правядзеннем працэсій. Ёсць меркаванні, што ўпершыню працэсія была праведзена ў Кёльне (Германія) у 1265–1275 гг., а з XV ст. атрымала распаўсюджванне ў Германіі, Англіі, Францыі, Польшчы і Паўночнай Італіі.

Фотаздымкі: Алена Шаліма